Rianne vertelt over afscheid nemen.

Afscheid nemen komt in ieders leven vaak voor, vaker dan dat je ervan bewust bent. Het kan gaan om bezoek dat weer naar huis gaat, het overlijden van een dierbare, maar ook over een paar oude schoenen. Dikwijls gaat afscheid nemen ongemerkt. Afscheid nemen kan moeilijk zijn, maar het biedt veelal ook nieuwe perspectieven.
Maar hoe doe je dat eigenlijk, afscheid nemen?

Cécile opent de bijeenkomst en licht het thema toe.
Na de gong wordt de kaars aangestoken door één van de bezoekers.

Rianne neemt het woord:
“Goh, wat heb ik de afgelopen tijd weer veel afscheid genomen . . .
Ik denk aan mijn vele geliefde tuinplantjes, van mijn favoriete rok, maar ook van die vriendelijke mevrouw uit het zwembad, die er altijd was op de woensdagochtend, en nu ineens niet meer.
En alleen vandaag al. Vanochtend nam ik afscheid van mijn gezin, mijn man, mijn kindjes (met hun natte kledderkusen, heerlijk), van mijn huis, mijn thuis, dag poes! Ik nam afscheid van mijn teennagels, later van de cassière van het pompstation, van een collega die ik na lange tijd weer zag. Ze ging op vakantie, dus nam ik ook weer gelijk afscheid, voorlopig.

We nemen het hele leven door afscheid, klein afscheid en groot afscheid, voor kort of voor lang, gekozen of niet . . . zwaar?
We kunnen niet alles meenemen op onze levensreis, Travel Light!
Het kan zwaar zijn, maar vaak ook licht, onopgemerkt of zelfs opluchting.
Met ieder afscheid ontstaat ook ruimte, voor iets nieuws.
Mijn afscheid nemen van thuis vanochtend, gaf mij de mogelijkheid om nu hier te zijn. Dat maakt het afscheid lichter!”

Rianne leest een verhaal voor van Toon Tellegen, over de mier die afscheid moet nemen van de eekhoorn, omdat hij op reis gaat.

“Ik moet op reis, Eekhoorn”, zei de mier op een ochtend.
Zij zaten op de tak voor de deur van de eekhoorn. De eekhoorn was nog maar net wakker en geeuwde nog.
“En je moet niet vragen of het echt moet”, zei de mier, “want het moet”.
“Maar dat vraag ik helemaal niet”, zei de eekhoorn.
“Nee, maar je stond wel op het punt om dat te vragen, wees maar eerlijk.”
De eekhoorn zweeg.
“Het minste wat we kunnen doen”, zei de mier, “is op een kalme manier afscheid nemen”.
“Ja”, zei de eekhoorn.
“Dus niet met gejammer en tranen en wat zal ik je missen en kom gauw terug en zo – daar heb ik toch zo’n hekel aan, eekhoorn, als je dat eens wist …”
De eekhoorn knikte.
“Als jij nou in de deuropening gaat staan …” zei de mier.
De eekhoorn ging in de deuropening staan.
De mier gaf hem een hand en zei:
“Nou, eekhoorn, tot ziens dan.”
“Dag mier”, zei de eekhoorn. “Goede reis.”
Maar de mier was niet tevreden over het afscheid en bleef staan.
“Die brok in je keel, eekhoorn”, zei hij, “die hoorde ik wel!”
Ze probeerden het opnieuw en nu zei de mier dat hij een traan zag blinken in het oog van de eekhoorn en vond hij Goede reis niet goed.
“Je vindt het erg, eekhoorn, je vindt het heel erg, ik zie het wel!”
De eekhoorn zweeg.
“Doe toch kalm!” riep de mier.
Ze probeerden het nog een keer met Beste reis en een keer zonder woorden, zonder elkaar aan te kijken. De eekhoorn deed zo kalm als hij nog nooit had gedaan. Maar de mier vond het niet goed.
“Zo kan ik niet op reis gaan”, zei hij verongelijkt. “Terwijl het in feite moet. Echt moet!”
“Ja”, zei de eekhoorn.
Daarna zwegen zij en zaten in het licht van de opkomende zon op de tak voor de deur van de eekhoorn. Het bos rook naar dennenhout en in de verte zong de lijster.

Na dit verhaal geeft Rianne een korte overweging:
Wat dit verhaaltje op zo’n leuke en speelse manier laat zien, zoals Toon Tellegen dat kan, is dat je in het afscheid ook iets moois, iets fijns kunt vinden. Mier hoort (of denkt te bemerken) dat hun afscheid Eekhoorn moeilijk afgaat. Dat het afscheid met de mier hem behoorlijk zwaar valt. En dat ziet de mier maar al te graag, want dat betekent dat hij gemist zal worden.

Doorgeefvoorwerp: een witte zakdoek. Afscheid nemen is heel uiteenlopend, zwaar tot (heel) licht. Het heeft twee kanten, de andere kant van verdriet is de liefde die je hebt gedeeld. Beide zitten in de zakdoek.

Hoewel het een enorme gift kan zijn om bewust afscheid te kunnen nemen, kan het ook een enorme opgave zijn. Hoe kun je goed afscheid nemen?

“Ik wens je genoeg”

Een verhaal over hoe je afscheid kunt nemen …
Het is een verhaal van een man die op een vliegveld staat, want hij gaat 3 dagen op een zakenreis. Hij voelt zich wat mistroostig want hoewel hij nog niet eens weg is, mist hij zijn vrouw nu eigenlijk al. Afscheid nemen, daar heeft hij nu eenmaal grote moeite mee, ook als het maar voor even is.

Terwijl hij dat overdenkt ziet hij naast zich een oude man en een vrouw van in de veertig bij de gate staan. Ze omhelzen elkaar liefdevol en houden elkaar stevig vast. Dan zegt de man: ‘ik houd van jou, en ik wens je genoeg.” De vrouw antwoordt: “Ik houd van jou papa, en ik wens je genoeg.” Ze geven elkaar een kus, waarna de vrouw wegloopt. De man blijft achter, duidelijk geëmotioneerd en in tranen. Waarop de eerste man –die zijn vrouw mist, hij dus- vraagt of hij misschien wat kan betekenen.
De oude man antwoordt: “Heb je ooit wel eens afscheid genomen van iemand voor de laatste keer? Dat je weet dat je elkaar nooit meer terug zal zien?” “Jazeker,” zegt de andere man. “Maar waarom is dit afscheid van zojuist voor altijd, als ik vragen mag?”
“Ik ben oud, en ik heb grote gezondheidsproblemen”, zegt de oude man. “ Mijn dochter woont te ver weg om me de komende weken te kunnen bezoeken. De waarheid is dat de volgende keer dat ze naar mij toe zal reizen, dat vanwege mijn begrafenis is.”
Het gesprek valt even stil. Dan vraagt de man aan de oude man naast hem: “Ik hoorde dat jullie elkaar als laatste woorden ‘genoeg’ wensten. Wat bedoelde jullie daarmee, en wat betekent het?” De oude man glimlachte en zei: “Dat is een familiegebruik, we zeggen dat al generaties lang tegen elkaar. Wanneer we iemand van wie we houden ‘genoeg’ wensen, bedoelen we dat we die ander voldoende goede dingen wensen om zware tijden te kunnen doorstaan. En genoeg zware tijden om de mooie momenten te kunnen waarderen. Want afscheid en verdriet zijn in ieder leven onvermijdelijk, maar het goede in het leven kan het draaglijker maken.” De oude man stond op en zei: “De hele wens gaat eigenlijk zo:
Ik wens je genoeg zon om een opgewekte houding te houden
Ik wens je genoeg regen om de zon te waarderen
Ik wens je genoeg geluk om je geest levend te laten zijn
Ik wens je genoeg pijn om de kleine schoonheid van het leven beter te waarderen
Ik wens je genoeg winst om je behoeften te bevredigen
Ik wens je genoeg verlies om je bezittingen te waarderen
En…ik wens je genoeg ‘hallo’s’ om het laatste afscheid te kunnen doorstaan”
Toen liep de oude man weg, met tranen in zijn ogen.

De wensen omvatten het fijne en het verdrietige.
Het biedt openheid naar de toekomst.
Er zijn samen genoeg herinneringen aan terug te denken, om het afscheid mee aan te kunnen.
In het verdriet van het afscheid zit iets mooi. Daarmee niet goed of slecht, maar hopelijk wel genoeg …

Tenslotte leest Rianne voor uit het Boek van Zorg en Verlangen.

Cécile sluit de bijeenkomst af aan de hand van een korte terugblik, en een paar kleine persoonlijke ervaringen die zij bemerkte tijdens de bijeenkomst. Bijvoorbeeld bij het doorgeven van de zakdoek. Op het moment dat je de zakdoek in je handen krijgt, denk je dat dit je niet veel doet. Maar als je er vervolgens bij stil staat, merk je dat er van alles door je heen gaat, zowel de verdrietige als de positieve ervaringen van afscheid nemen.

Voordat we aan de koffie en thee gaan, laten we nogmaals het nummer van de Beatles horen. Bij de opening lag de nadruk op “Hello”, bij de afsluiting op “Goodbye”.
Het was heel leuk om te ervaren dat veel bezoekers spontaan mee begonnen te zingen! Een luchtige afsluiting van een toch ook wel zwaar thema.

We hopen dat we bij de volgende bijeenkomst weer tegen veel bezoekers “Hello” kunnen zeggen!